TҮРІК БІТІК
ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің Тіл комитеті
қазрусeng
Iздеу:
Қайда:
Басы Ескерткіш Үйреткіш Сөздік Көмек
Бөлімдер
Көне түрік бітіктер
Түрік бітік үйреткіш
Этномәдени сөздік
Дерек көздері
Көмек
Контакт
Ескерткіш түрі
Орхон
Енисей
Талас
Тұрпан
Алтай
Қазақстан
Ферғана
Қазақстаннан табылған жазба ескерткіштер
Қойтүбек көне түрік мәтіні
Есік қорғанынан табылған тостағандағы жазу
Үржардан табылған қытай қола айнадағы түрік бітік мәтіні
Ертiстен табылған қола айнадағы түрік бітік мәтіні
Ақтөбеден табылған қола айнадағы мәтін
Жұбан төбеден табылған тас құралдағы мәтін
Қозы-Көрпеш – Баян сұлу дыңы
Деректер
Таңбалар
Сөздік
Іздеу
Карта
Мұражай жәдігерлері
Мақалалар
Әдебиеттер
Шрифт қолдау
Сайт картасы
  Үржардан табылған қытай қола айнадағы түрік бітік мәтіні
Анықтама Мәтін Сурет Сызба Өлшем

Үржардан табылған қытай қола айнадағы түрік бітік мәтіні

VII-IX ғасырға қатысты

Ескерткіш аталуы

«Ертіс руникасының үлгілері», «Үржар қола айнасындағы руникалық жазу»

Табылған жері мен cақтаулы жері

Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданынан 20 шақырымда Сасықбастау ауылына жақын жердегі көне түрік қорғанынан табылған.

Ресей, Мемлекеттік Эрмитажда сақтаулы. Инв. № CA 16145. Сақтаушысы А.Торгоев.

Ескерткіштің сипаттамасы

Қола айнаның жиегi мен iшкі шеңберінде дөңгелене үшкiр темiр затпен қашалып 2 жол мәтін жазылған.

1-ншi жолда - 1 таңба, 2-ншi жолда – 14 таңба. Таңба-әрiптердiң биiктiгi – 1.2-1.5 см.

Ескерткіш өлшемі

Қола айнаның шеңберi 13 см.

Ғылыми зерттеулері

1935 ж. Қазақстан зерттеу қоғамы тапқан. Алғашқы мәліметті А.Н. Бернштам466 жариялады. Мәтіндік зерттеуін А.С. Аманжолов467 жүргізді.

Қосымша мәлімет

  Н.Базылхан "Көне түрік бітіктастары мен ескерткіштері (Орхон, Ениесей, Талас)" //"Қазақстан тарихы түркі тілді деректемелерде" атты сериясы бойынша. II том. - Алматы: Дайк-пресс, 2005. - Б.240.

Толық мәтінді деректер
1.Васильев Д.Д. Памятники тюркской рунической письменности азиатского ареала. //Советская тюркология, 1976. – № 1. – С.71-81.
2.Бекжан О.Д. Белгісіз жаңа мағыналы таңбасы бар екі руникалық жазба ескерткіштің мәні //«Қазақстан: өткені, бүгінгісі және болашағы» (Батыс Түрк қағандығы) Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары
Электронды тарихи-мәдени қордың негізі "Мәдени мұра" мемлекеттік бағдарламасының "Шығыстану секциясы" Р.Б.Сүлейменов атындағы Шығыстану институты тарапынан 2005 жарияланған "Қазақстан тарихы туралы түркі деректемелері" сериясының 2-томы "Н.Базылхан "Көне түрік бітіктастары мен ескерткіштері (Орхон, Ениесей, Талас)" Алматы: Дайк-Пресс. 2005, 252 б. +144 бет жапсырма" атты ғылыми еңбек болды. Ғылыми редакторлары: т.ғ.д., проф. М.Қ.Әбусейтова,
ф.ғ.д., проф.Б.Бұхатұлы.
Р.Б.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының директоры т.ғ.д., проф. Меруерт Қуатқызы Әбусейтоваға көрсеткен көмегі үшін алғыс білдіреміз.

Ескерткіш Үйреткіш Этномәдени сөздік Жәй сөздік Деректер Іздеу Көмек Контакт
қазрусeng
© Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университет.
Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Тіл комитеті тапсырысы бойынша жүргізілген
"Жазба және этноархеологиялық деректемелер бойынша қазақ тілінің тарихи-мәдени ақпарат көздерін жасау" жұмысы шеңберінде жасалған.