TÜRIK BITIG
Language Committee of Ministry of Culture and Infrmation of RK
қазрусeng
Search:
Where:
Home Inscriptions Learning Dictionary Help
Site Parts
Turk Inscriptions And Manuscripts
Learn Old Turk Writings
Ethno Cultural Dictionary
Data
Help
Contact Us
Inscription Types
Orhon
Yenisei
Talas
Turfan
Altai
Kazakstan
Fergana
Resources
Signs
Dictionary
Search
Maps
Museum Exibitions
Articles
References
Font suppot
Site Map
  Ethno Cultural Dictionary
[budun] бұдұн
People. The word was formed of the root morpheme “boy-//bod-//bud-//büt-” meaning «whole, full, flesh, person, body». Forms “boy” - flesh, “butun” - whole, “bijk” - high, budan». Old Mongol. bütün> butun> buten - «whole, everything, large», bodu> bodu> bod - «big, large, cattle».
Search this word in database
This word is found in following inscriptions
Күлтегiн ғұрыптық кешені және бiтiктасы
4

kergek: bolmus: yoγučï: sïγïtčï: öŋre: kün: toγusïqta138 : Böküli: Čölüg el139 :Tabγač: Tüpüt140 : Apar 141 :Purum142 :Qïrqïz143 : Üč Qurïqan146 :Otuz Tatar144 : Qïtaň 145: Tatabi147 : bunča: budun: kelipen: sïγïtamïs: yoγulamïs: antïγ: külüg: qaγan: ermis: anta kisre: inisi: qaγan:

They (the lords) thus passed away (lit.: 'flied away to Tengri'). As mourners and laments there came from the east, the representatives of the people of the Böküli Čölüg (Korea), Tabγač (Chinese), Avar, Rome, Kirgiz, Uc-Quriqan, Otuz-Tatar, Qitaŋ and Tatabi, this many people came and mourned and lamented. So famous kagans were they. Then the younger brothers became kagans,
Бiлге қаған ғұрыптық кешені және бітіктасы
2

üze:: qaγan: olurtum: olurtuqїma: ölütečiči: saqїnїγma: Türük: begler: budun: egirip: sebinip: tostamїš: közi: jügürü: körti: bödüke: özüm olurup: bunča: aγïr törüg: törüt buluŋdaqï: budunїγ: ..itdim: Őze: kök: Teŋіri:(asïra: yaγïz: Jer: qïlïntaquda: ekin ara: kisi: oγulï: qïlïnmïs:

When I ruled, being a kagan, Turkic lords (beks) and people warshipped me, loved me and raised their eyes up. Being a kagan I beard the hard burden of responsibility. People from all four parts made… When the blue Tengri upward and the brown Earth bellow appeared, the human being was created among them.
Тұнық-ұқ ғұрыптық кешені және бiтiктасы
8

keyik jijü: tabïšγan jijü: olurur ertimez: budun: boγïzï: toq erti: yaγïmïz: tegre: uč oq teg erti: biz: seg: ertimiz: anča olurur erikli: Oγuz: adïntan: körüg kelti:

Our main food were deer and hears. People were full. (But) our enemies were very strong (litr, like three arrows). We were light bags for them. A messenger came to us from free Oguzes.
Күлі-чұр ғұрыптық кешені және бітіктасы
2

...in: üčün: bunča: qoburïp: yoγladï: Ebiztir bitidim:

…so many people came to the ceremony. I, Ebizter, wrote.
Ел Етміш Білге қағанның (Тариат//Тэрх) екінші бітіктасы
3

yašï tašqa: jaratïdïm: tolqu: tašqa toqïtïm: üze kökTeŋiri yarïlqaduq: üčünasra yaγiz jer: igitük: üčün: elimen: törümen etintim: öŋre kün toγušuqdaqï: budun: kisre ay toγušuqdaqï: budun:

Уюк-туран (е-3) бұғытасы және мәтіні
6

aqanïm: Tölberi: qara: budun: Külüg:qadašïm: esizime: еlіšim er: ögüš er: oγulan er: ködügülerim: qïz: kelinlerim: bökümedim

my relatives, my common Tölberi people, my Külik relatives, ownerless Elšim man, Ögüš man, Oγulan man, my sons in law, my daughters in law, I couldn't stay.
Ел Етмiш Бiлге қаған (Мойын-чұр) ғұрыптық кешенi және бітіктастары
39

...yayladïm: ......tabγ ačqanï: ...tezipbermiš: ...oγulïn: qotïdïm: ...budun...toqïdïm anta olurup: ebiŋe: іtim: qut yaratïγ: tuγun:

…spent summer… Tabgaches’ (China) khan…detained…put his son… people…conquered. I sent them home then. Their gracious flag
See also Old Turk and Kazak dictionary.
Support bitig.org
The basic idea of creating the electronic historical and cultural fund was based on issue of The Oriental Studies Section of The Institute of Oriental Studies named after Suleimenov in 2005 under the govermental program "Cultural Heritage": "Қазақстан тарихы туралы түркі деректемелері" сериясының 2-томы Н.Базылхан "Көне түрік бітіктастары мен ескерткіштері (Орхон, Енисей, Талас)" Алматы: Дайк-Пресс. 2005, 252 б. +144 бет жапсырма.
Chief Editors:
doctor of history sciences Prof. M.Abuseitova
doctor of philology sciences Prof. B.Bukhatuly.
We appreciate The Director of The Institute of Oriental Studies Meruert Abuseitova for her help.

Inscriptions Learning Ethno Dictionary Dictionary Resources Search Help Contacts
қазрусeng
© Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университет.
Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Тіл комитеті тапсырысы бойынша жүргізілген
"Жазба және этноархеологиялық деректемелер бойынша қазақ тілінің тарихи-мәдени ақпарат көздерін жасау" жұмысы шеңберінде жасалған.